PHOTOARTDOC 2026
вынікі конкурсу
ЗАКРЫТАЯ НАМІНАЦЫЯ
У закрытай намінацыі былі прадстаўлены праекты беларускіх фатографаў — удзельнікаў адукацыйна-ментарскай праграмы PhotoArtDoc 2026. На працягу некалькіх месяцаў аўтары працавалі ў трох ментарскіх групах пад кіраўніцтвам Сяргея Гудзіліна, Кацярыны Кузьмічовай і Таццяны Ткачовай — фатографаў са шматгадовым досведам працы ў галіне дакументальнай і праектнай фатаграфіі.
Вынікам праграмы сталі праекты, прысвечаныя самым розным аспектам жыцця беларусаў - пытанням памяці, ідэнтычнасці, штодзённасці, асабістага і калектыўнага вопыту. Некаторыя з іх былі завершаны ў рамках праграмы, іншыя працягваюць развівацца як доўгатэрміновыя даследаванні і былі прадстаўлены журы на бягучым этапе сваёй працы.
Па выніках ментарскай праграмы ўдзельнікі прадставілі 21 фотапраект. Журы, у склад якога ўвайшлі беларускія куратары, мастакі і даследчыкі сучаснага мастацтва, сфармавала шорт-ліст закрытай намінацыі, уключыўшы ў яго восем праектаў (некаторыя аўтары прадстаўлены пад псеўданімамі): Innokentij K., Jana Nizovtseva, Ales Pachynak, Alexandra Se Glück Turko, Alexey Zhdanovich.
Пасля насычанай дыскусіі журы вызначыла двух пераможцаў закрытай намінацыі без размеркавання па месцах:
Рукі мерзнуць
/ Аўтар праекта Яна Нізоўцава
(Беларусь / Польшча)
Праект даследуе, як памяць захоўваецца пасля страты, калі фізічная прысутнасць і традыцыйныя рытуалы развітання становяцца немагчымымі. Выкарыстоўваючы фатаграфію, архіўныя дакументы, лічбавыя фрагменты і калаж, праект стварае архіў, які развіваецца, у якім сама адсутнасць становіцца матэрыялам, а памяць разглядаецца як бесперапынны працэс рэканструкцыі.
Стоўбцы: анамальны турыстычны даведнік
/ Аўтар праекта Паліна Турко
(Беларусь / Польшча)
Спалучаючы дакументальную фатаграфію з выдуманым наратывам, праект «Стоўбцы: анамальны турыстычны даведнік» даследуе, як памяць змяняе наша ўспрыманне месца. Праз вобраз выдуманага «Інстытута прасторавай стабільнасці» звычайны беларускі горад ператвараецца ў прастору, дзе суіснуюць настальгія, асабістая гісторыя і сканструяваныя рэальнасці.
.
PHOTOARTDOC 2026
вынікі конкурсу
АДКРЫТАЯ НАМІНАЦЫЯ
Вынікі конкурсу ў адкрытай намінацыі PhotoArtDoc 2026.
Тэма -Трансформация / Пераход як стан (State of Transition)».
У гэтым годзе ў адкрытай намінацыі прынялі ўдзел аўтары з 30 краін. Па выніках працы журы пераможцамі сталі тры праекты, якія прапануюць розныя падыходы да асэнсавання трансфармацыі — праз асабісты вопыт, пытанні ідэнтычнасці і пошук новых форм візуальнай мовы.
Пераможцаў адкрытай намінацыі вызначыла міжнароднае журы фестывалю: Таццяна Чыпсанава (Беларусь / Новая Зеландыя), Міхаэль Грыў (Германія / Грэцыя), Тадас Казакявічус (Літва), Адам Мазур (Польшча), Кацярына Радчанка (Украина).
У шорт-ліст намінацыі былі абраны 10 праектаў.
Па выніках шматступеннага адбору, галасавання і абмеркавання члены журы вызначылі тры лепшыя праекты намінацыі без размеркавання па месцах:
● «Прабачце, нешта пайшло не так» / Яўген Гаркуша (Украіна / Іспанія)
● CACNER / Паліна Турко (Беларусь)
● «Сонечныя запісы тэлефонных размоваў з сям'ёй, сябрамі і махлярамі» / Барт Урбанскі (Польшча / Шатландыя)
Отдельного упоминания членов жюри удостоился проект «Неизбежная мука желания» Марии-Дениз Дессимо (Греция / Швейцария).
Члены журы PhotoArtDoc 2026 адзначылі разнастайнасць фатаграфічных падыходаў, прадстаўленых у адкрытай намінацыі, і тое, як па-рознаму аўтары працуюць з тэмай трансфармацыі - праз асабісты вопыт, сацыяльныя кантэксты, памяць і фармальныя стратэгіі.
Журы адзначыла праекты, у якіх форма не ілюструе ідэю, а з'яўляецца часткай яе праявы — праз працу з часам, сведчаннем, выявай і фрагментамі асабістага і калектыўнага досведу.
Фінальны выбар адлюстроўвае суіснаванне розных фатаграфічных практык і оптык на сучаснасць - ад дакументальнага назірання да больш канцэптуальных і мастацкіх падыходаў. Менавіта гэтая разнастайнасць, на думку журы, дазваляе казаць аб трансфармацыі як аб складаным і шматслаёвым стане, а не як аб адным фіксаваным сюжэце.
Віншуем пераможцаў і дзякуем усім аўтарам, якія прынялі ўдзел у адкрытай намінацыі PhotoArtDoc 2026!
Лепшыя праекты адкрытай намінацыі
Прабачце, нешта пайшло не так
/ Аўтар праекта Яўген Гаркуша
(Украіна / Іспанія)
Праект аб распадзе ідэнтычнасці і страце дома, выкліканых расійскай акупацыяй украінскіх тэрыторый, вайной і вымушанай адаптацыяй, праз якія асабістая і сямейная памяць, вопыт анэксіі Крыма і наступных страт становяцца часткай сістэмы, у якой чалавек паступова губляе цэласнасць і права на самавызначэнне.
CACNER /
/ Аўтар праекта Паліна Турко
(Беларусь)
Праект Паліны Турко расказвае пра жыццё сям'і, якая сутыкнулася з дыягназам раку мозгу ў маці. Праз спалучэнне дакументальнай фатаграфіі і створаных уручную вобразаў аўтар даследуе не хваробу як такую, а адносіны, эмацыйныя сувязі і ўнутраныя змены, якія перажываюць тры блізкія чалавекі — маці, дачка і малодшая сястра.
Сонечныя запісы тэлефонных размоваў з сям'ёй, сябрамі і махлярамі
/ Аўтар праекта Барт Урбанскі
(Польшча / Шатландыя)
У аснове праекта ляжыць незвычайны фатаграфічны метад: працягласць экспазіцыі вызначаецца працягласцю тэлефоннай размовы, а рух сонца становіцца візуальным следам чалавечай камунікацыі. Праца даследуе сувязь, адлегласць і час, ператвараючы паўсядзённыя размовы ў матэрыяльны архіў адносін, памяці і адсутнасці.
Ганаровая згадка журы
Непазбежная пакута жадання
/ Аўтар праекта Марыя-Дэніз Дэсіма
(Грэцыя / Швейцарыя)
Асабісты рэфлексіўны праект аб пражыванні складаных эмацыйных станаў, пошуку ўнутранай апоры і працэсе лячэння. Выкарыстоўваючы фатаграфію як прастору дыялогу з уласнай падсвядомасцю, аўтар стварае візуальны дзённік, у якім боль паступова трансфармуецца ў прыняцце і святло.
